Sơn chống cháy là một trong những vật liệu được quan tâm trong các công trình yêu cầu cao về an toàn PCCC. Tùy vào công nghệ và mục đích sử dụng, sản phẩm có thể được thiết kế để bảo vệ kết cấu trước tác động của nhiệt, kéo dài thời gian chịu lửa hoặc hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa trên bề mặt.
Trên thị trường hiện nay có nhiều loại sơn chống cháy với cơ chế và phạm vi ứng dụng khác nhau, từ sơn trương nở cho kết cấu thép đến các vật liệu hoàn thiện có khả năng chống cháy lan. Vậy sơn có thực sự chống cháy không, có những loại nào và đâu là những sản phẩm phổ biến hiện nay?
Sơn chống cháy là gì?
Sơn chống cháy là nhóm vật liệu phủ được phát triển nhằm hạn chế tác động của nhiệt và lửa lên bề mặt hoặc kết cấu, tùy thuộc vào công nghệ và đặc tính của từng sản phẩm.
Khác với sơn thông thường chủ yếu có chức năng bảo vệ và trang trí bề mặt, sơn chống cháy có thể được thiết kế với các cơ chế đặc biệt để khi xảy ra hỏa hoạn, lớp phủ góp phần làm chậm quá trình truyền nhiệt hoặc cháy lan.
Một trong những công nghệ phổ biến là sơn chống cháy trương nở. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, lớp sơn có thể trương nở tạo thành lớp bảo vệ cách nhiệt, từ đó làm chậm quá trình gia tăng nhiệt độ của vật liệu nền.
Tuy nhiên, không phải tất cả sản phẩm được gọi là sơn chống cháy đều có cùng cơ chế hoặc thời gian bảo vệ. Vì vậy, cần dựa trên thông số kỹ thuật, vật liệu nền và phạm vi ứng dụng cụ thể của từng sản phẩm.
Sơn có thực sự chống cháy không?
Câu trả lời là có, nhưng cần hiểu đúng về khái niệm “chống cháy”.
Sơn chống cháy không có nghĩa là lớp sơn có thể dập tắt đám cháy hoặc khiến công trình hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi lửa. Tùy sản phẩm, lớp phủ có thể giúp:
- Làm chậm quá trình truyền nhiệt.
- Hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa.
- Bảo vệ kết cấu trong một khoảng thời gian nhất định.
- Kéo dài thời gian trước khi vật liệu đạt đến nhiệt độ tới hạn.
Ví dụ, một số dòng sơn chống cháy cho kết cấu thép như Jotun SteelMaster được thiết kế theo công nghệ màng phồng và có các mức bảo vệ khác nhau tùy sản phẩm. Jotun công bố dòng SteelMaster có các sản phẩm bảo vệ kết cấu thép từ khoảng 30 đến 120 phút, trong khi một số hệ có khả năng bảo vệ cao hơn tùy cấu hình.
Do đó, khi lựa chọn sơn chống cháy, không nên chỉ nhìn vào tên sản phẩm mà cần xem sản phẩm bảo vệ vật liệu nào, trong điều kiện nào và trong thời gian bao lâu.
Tầm quan trọng của sơn chống cháy đối với công trình
Trong một sự cố hỏa hoạn, tốc độ lan truyền của ngọn lửa và tốc độ gia tăng nhiệt độ của các cấu kiện có ảnh hưởng lớn đến mức độ thiệt hại. Vì vậy, những vật liệu có khả năng hỗ trợ làm chậm quá trình cháy có thể đóng vai trò quan trọng trong tổng thể giải pháp an toàn của công trình.
Hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa
Một số loại vật liệu phủ được phát triển để hạn chế ngọn lửa lan trên bề mặt, từ đó giúp giảm tốc độ lan truyền đám cháy giữa các khu vực.
Bảo vệ kết cấu trước tác động của nhiệt
Đối với kết cấu thép, nhiệt độ cao có thể làm ảnh hưởng đến khả năng chịu lực của thép. Các hệ sơn chống cháy chuyên dụng có thể tạo lớp bảo vệ giúp làm chậm quá trình tăng nhiệt của kết cấu.
Tăng thời gian xử lý khi có sự cố
Khả năng làm chậm quá trình cháy hoặc truyền nhiệt có thể tạo thêm thời gian để phát hiện, xử lý sự cố và sơ tán người trong công trình.
Hỗ trợ đáp ứng yêu cầu an toàn PCCC
Đối với những công trình có yêu cầu cụ thể về khả năng chịu lửa, việc lựa chọn vật liệu và hệ thống chống cháy phù hợp là một phần quan trọng trong quá trình thiết kế và thi công.
Tuy nhiên, sơn chống cháy chỉ là một phần trong hệ thống an toàn PCCC, không thể thay thế các giải pháp như hệ thống báo cháy, chữa cháy, thoát nạn hay thiết kế ngăn cháy của công trình.
Xem thêm: Sơn không mùi là gì? Đâu là lựa chọn tốt cho không gian nội thất?
Các loại sơn chống cháy phổ biến hiện nay
Tùy vào công nghệ, thành phần và vật liệu cần bảo vệ, sơn chống cháy trên thị trường có thể được chia thành một số nhóm phổ biến.
Sơn chống cháy trương nở
Sơn chống cháy trương nở, hay intumescent coating, là một trong những công nghệ phổ biến hiện nay.
Khi nhiệt độ tăng đến mức nhất định, lớp sơn xảy ra phản ứng và trương nở, tạo thành lớp than cách nhiệt có thể dày hơn nhiều lần so với lớp phủ ban đầu. Lớp bảo vệ này giúp làm chậm quá trình truyền nhiệt đến vật liệu nền.
Đây là công nghệ thường được ứng dụng cho kết cấu thép.
Một số sản phẩm tiêu biểu có thể kể đến:
- Jotun SteelMaster
- Nippon Taikalitt S-100 NCB
- PROMAPAINT®-SC3
- Các dòng Nullifire thuộc nhóm sơn chống cháy trương nở.
Chẳng hạn, Nippon Taikalitt S-100 NCB là sơn acrylic intumescent một thành phần dành cho kết cấu thép và được nhà sản xuất công bố các mức thời gian chống cháy từ 30 đến 150 phút tùy độ dày màng sơn.
Sơn chống cháy gốc nước
Sơn chống cháy gốc nước sử dụng nước làm môi trường phân tán và có thể được phát triển dưới dạng màng phồng.
Ưu điểm của nhóm này là có thể phù hợp với những công trình quan tâm đến VOC và điều kiện sử dụng trong nhà.
Ví dụ, Jotun SteelMaster 600WF là sơn chống cháy gốc nước công nghệ màng phồng dành cho kết cấu thép, với khả năng bảo vệ được công bố ở mức 60 phút trong điều kiện ứng dụng tương ứng. SteelMaster 1200WF là một lựa chọn khác với mức bảo vệ 120 phút theo công bố của Jotun.
Sơn chống cháy gốc dung môi
Đây là nhóm sử dụng dung môi làm môi trường phân tán. Một số sản phẩm gốc dung môi cũng ứng dụng công nghệ màng phồng để bảo vệ kết cấu thép.
Jotun SteelMaster 60SB là một ví dụ. Đây là sơn acrylic màng mỏng gốc dung môi dành cho kết cấu thép, được thiết kế để bảo vệ trước đám cháy gốc cellulose với mức bảo vệ lên đến 60 phút theo thông tin của nhà sản xuất. (Jotun)
Sơn chống cháy gốc epoxy
Epoxy cũng được sử dụng để phát triển một số hệ sơn chống cháy, đặc biệt trong những môi trường yêu cầu độ bền cao.
Ví dụ, Jotun SteelMaster 1200HPE là hệ epoxy hai thành phần không dung môi dành cho bảo vệ chống cháy kết cấu thép. Sản phẩm được thiết kế cho cả ứng dụng trong và ngoài nhà, với khả năng chống chịu va đập và thời tiết cao. (Jotun)
KEISOUDO+Sena – vật liệu hoàn thiện tường có khả năng hạn chế cháy lan
Bên cạnh các dòng sơn chống cháy chuyên dụng, KEISOUDO+Sena là vật liệu hoàn thiện tường nổi bật với khả năng hỗ trợ hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa trên bề mặt tường, giúp làm chậm quá trình cháy lan khi xảy ra sự cố.
Khả năng hạn chế cháy lan của KEISOUDO+Sena
KEISOUDO+Sena được phát triển từ các nguyên liệu có nguồn gốc tự nhiên như diatomite, zeolite, đất sét và cellulose. Sản phẩm có khả năng hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa trên bề mặt tường, qua đó hỗ trợ làm chậm quá trình cháy lan trong không gian.
Đây là một ưu điểm đáng chú ý khi lựa chọn vật liệu hoàn thiện cho những công trình đề cao yếu tố an toàn và chất lượng không gian sống.
Lưu ý: Khả năng hạn chế cháy lan của KEISOUDO+Sena không đồng nghĩa với việc sản phẩm thay thế các hệ sơn chống cháy chuyên dụng cho kết cấu thép hoặc hệ thống PCCC của công trình.
Không chỉ hạn chế cháy lan, KEISOUDO+Sena còn hỗ trợ thanh lọc không gian
Điểm khác biệt của KEISOUDO+Sena nằm ở việc sản phẩm không chỉ hướng đến khả năng hạn chế cháy lan mà còn tích hợp nhiều tính năng phù hợp với không gian nội thất:
- Điều hòa độ ẩm, giúp duy trì độ ẩm trong khoảng phù hợp.
- Khử mùi, hỗ trợ hấp thụ và trung hòa các mùi khó chịu.
- Hấp thụ formaldehyde và VOC, góp phần cải thiện chất lượng không khí trong nhà.
- Kháng nấm mốc, kháng khuẩn, phù hợp với môi trường nội thất.
- Thành phần từ các vật liệu như diatomite, zeolite và đất sét.
- Có 2 dạng thi công: dạng lăn và dạng trét, đáp ứng nhiều nhu cầu hoàn thiện.
Với những đặc tính trên, KEISOUDO+Sena hướng đến giải pháp hoàn thiện tường kết hợp thẩm mỹ, an toàn và chất lượng không gian nội thất.
KEISOUDO+Sena phù hợp với những không gian nào?
KEISOUDO+Sena có thể được sử dụng cho nhiều không gian nội thất như:
- Nhà ở, căn hộ, biệt thự
- Khách sạn, resort
- Văn phòng
- Nhà hàng, showroom
- Các không gian yêu cầu cao về chất lượng không khí và vật liệu hoàn thiện
Tiêu chí lựa chọn sơn chống cháy
Để lựa chọn sản phẩm phù hợp, không nên chỉ dựa vào thương hiệu hoặc mức giá. Một số tiêu chí quan trọng gồm:
Khả năng chống cháy hoặc chống cháy lan
Trước tiên cần xác định nhu cầu thực tế là bảo vệ kết cấu, hạn chế truyền nhiệt hay hạn chế cháy lan trên bề mặt.
Vật liệu cần bảo vệ
Sơn dành cho kết cấu thép không nhất thiết phù hợp với tường, gỗ hoặc các vật liệu khác. Cần lựa chọn sản phẩm đúng với loại bề mặt được nhà sản xuất khuyến nghị.
Thời gian bảo vệ
Đối với hệ sơn chống cháy kết cấu, thời gian bảo vệ có thể là 30, 60, 90, 120 phút hoặc cao hơn tùy sản phẩm và hệ thống. Ví dụ, Jotun SteelMaster có nhiều cấp độ bảo vệ khác nhau tùy sản phẩm.
Tiêu chuẩn và chứng nhận
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các công trình có yêu cầu về PCCC. Nên kiểm tra tài liệu kỹ thuật, kết quả thử nghiệm và chứng nhận phù hợp với loại công trình trước khi lựa chọn.
Điều kiện môi trường
Trong nhà, ngoài trời, môi trường có độ ẩm cao hay môi trường công nghiệp sẽ có những yêu cầu khác nhau về hệ sơn, lớp lót và lớp phủ bảo vệ.
Sơn chống cháy hiện nay có nhiều loại với công nghệ và mục đích sử dụng khác nhau, phổ biến như sơn chống cháy trương nở, sơn gốc nước, sơn gốc dung môi, sơn epoxy và các vật liệu có khả năng hạn chế cháy lan trên bề mặt.
Các thương hiệu như Jotun, Nippon Paint, Promat, Nullifire có những dòng sản phẩm chuyên dụng cho bảo vệ kết cấu và công trình. Trong khi đó, KEISOUDO+Sena là một hướng tiếp cận khác khi kết hợp vật liệu hoàn thiện tường với khả năng hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa trên bề mặt, bên cạnh các tính năng như kiểm soát độ ẩm, chống nấm mốc, kháng khuẩn và khử mùi.
Do đó, khi lựa chọn, cần xác định rõ vật liệu cần bảo vệ, cơ chế chống cháy, mức độ bảo vệ yêu cầu và tiêu chuẩn áp dụng để lựa chọn sản phẩm phù hợp nhất với công trình.
Xem thêm: Sơn Keisoudo là gì? Các dòng sản phẩm, đặc điểm và ứng dụng
